เปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้าน ใช้เอกสารอะไรบ้าง ขั้นตอนที่ควรรู้

การดำเนินการเกี่ยวกับทะเบียนบ้านไม่ว่าจะเป็นการย้ายเข้า-ออก หรือการขอทำหน้าที่แทนเจ้าบ้านเดิม หลายคนอาจมีข้อสงสัยมากมาย โดยเฉพาะเรื่องการเปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้านว่าต้องใช้หลักฐานใดบ้าง บทความนี้ ธอส. ได้รวบรวมข้อมูลสำคัญ ทั้งขั้นตอนและเอกสารที่จำเป็น เพื่อให้เราเตรียมตัวได้ถูกต้องและดำเนินการได้อย่างราบรื่น 

เปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้านได้ไหม

โดยหลักการแล้วตำแหน่ง “เจ้าบ้าน” ในทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) ไม่สามารถ “เปลี่ยน” หรือ “โอน” ให้กันได้เหมือนกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดิน แต่จะเป็นการ “แต่งตั้ง” หรือ “มอบหมาย” ให้บุคคลอื่นที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเดียวกัน ทำหน้าที่ “ปฏิบัติการแทนเจ้าบ้าน” ในกรณีที่เจ้าบ้านเดิมไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ หรือเสียชีวิตไปแล้ว ซึ่งกระบวนการนี้มักถูกเรียกโดยทั่วไปว่าการเปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้านนั่นเอง

การแจ้งขอทำหน้าที่เป็นเจ้าบ้าน

หากเจ้าบ้านเดิมไม่สามารถดำเนินการได้ การแจ้งขอทำหน้าที่เจ้าบ้านจึงจำเป็น โดยการเปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้านเอกสารต้องเตรียมให้พร้อม โดยผู้ที่จะขอทำหน้าที่นี้ต้องมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านฉบับนั้น และต้องไปติดต่อสถานที่ราชการที่กำหนด

สถานที่ติดต่อ

• สำนักทะเบียนอำเภอ สำหรับบ้านที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อำเภอนั้น ๆ
• สำนักทะเบียนท้องถิ่น เช่น สำนักงานเขต ในกรุงเทพมหานคร หรือเทศบาลในเขตเทศบาลที่บ้านหลังดังกล่าวตั้งอยู่

เอกสารที่ต้องใช้

• ทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) ฉบับจริง ของผู้ที่จะขอทำหน้าที่เป็นเจ้าบ้านคนใหม่
• บัตรประชาชน (ฉบับจริง) ของผู้ที่จะขอทำหน้าที่เป็นเจ้าบ้านคนใหม่

ขั้นตอนและเงื่อนไขการแจ้งขอทำหน้าที่เป็นเจ้าบ้าน

กระบวนการนี้ต้องให้ผู้ที่จะทำหน้าที่เป็นเจ้าบ้านคนใหม่ที่มีชื่อในบ้านแล้ว เดินทางไปยื่นคำร้องด้วยตนเองต่อนายทะเบียน ณ สถานที่ที่กำหนดไว้ โดยมีเงื่อนไขและลำดับการดำเนินการที่ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าถูกต้องครบถ้วน

• ผู้ยื่นคำร้องผู้ขอเป็นเจ้าบ้าน โดยต้องมีชื่อและรายการบุคคลอยู่ในทะเบียนบ้านฉบับนั้น
• ต้องได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากเจ้าบ้านคนเดิม หรือมีหลักฐานยืนยันว่าเจ้าบ้านเดิมไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ เช่น เสียชีวิต หรือย้ายออกไปแล้ว
• นายทะเบียนจะดำเนินการตรวจสอบหลักฐานและอนุมัติการเปลี่ยนแปลงในระบบทะเบียนราษฎร

การย้ายออก

การย้ายออก คือ การแจ้งต่อนายทะเบียนเพื่อนำชื่อออกจากทะเบียนบ้านเดิม ไม่ว่าจะเป็นการย้ายไปอยู่บ้านหลังใหม่ หรือย้ายไปต่างประเทศ โดยตามกฎหมายจะต้องแจ้งย้ายออกภายใน 15 วันนับตั้งแต่วันที่ย้ายออก หากฝ่าฝืนอาจมีโทษปรับ

ย้ายออกทะเบียนบ้าน ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง

การเตรียมเอกสารสำหรับการแจ้งย้ายออกจะแบ่งตามสถานะของผู้ที่ไปดำเนินการ คือ หากเจ้าบ้านไปเองหรือหากมอบหมายให้ผู้อื่นไปทำแทน ก็จะต้องใช้เอกสารที่แตกต่างกันเล็กน้อย ดังนี้

กรณีเจ้าบ้านดำเนินการเอง

• ทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) ฉบับจริง (ฉบับเจ้าบ้าน)
• บัตรประชาชน (ฉบับจริง) ของเจ้าบ้าน

กรณีมอบอำนาจ หรือผู้ย้ายถิ่นที่อยู่แจ้งเอง

• ทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) ฉบับจริง (ฉบับเจ้าบ้าน)
• บัตรประชาชน (ฉบับจริง) ของผู้ที่ได้รับมอบหมาย หรือผู้ที่ย้ายออก
• บัตรประชาชน (ฉบับจริง) ของเจ้าบ้าน (หรือสำเนาที่รับรองถูกต้อง)
• หนังสือมอบอำนาจจากเจ้าบ้าน (หากเจ้าบ้านไม่ได้มาเอง)

ขั้นตอนการย้ายออกทะเบียนบ้าน

ผู้แจ้งย้ายต้องไปติดต่อ ณ สำนักทะเบียนที่ทะเบียนบ้านเดิมตั้งอยู่ เพื่อยื่นหลักฐานต่อนายทะเบียน โดยมีกระบวนการที่นายทะเบียนจะตรวจสอบและจำหน่ายชื่อออกจากทะเบียนบ้านเดิม เพื่อให้เรานำหลักฐานไปแจ้งย้ายเข้า ณ ที่อยู่ใหม่ต่อไป

• ยื่นเอกสารหลักฐานทั้งหมดต่อนายทะเบียนในท้องที่ที่บ้านนั้นตั้งอยู่ 
• นายทะเบียนจะตรวจสอบความถูกต้อง จากนั้นจะแก้ไขข้อมูลในทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) โดยประทับตรา “ย้าย” และระบุปลายทางที่จะย้ายไป
• ผู้แจ้งจะได้รับใบแจ้งการย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ส่วนที่ 1 และ 2 คืนมา เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการแจ้งย้ายเข้า ณ ทะเบียนบ้านปลายทาง

การแจ้งย้ายเข้า

หลังจากดำเนินการย้ายออกเรียบร้อยแล้ว หรือในกรณีย้ายปลายทาง ขั้นตอนต่อไปคือการแจ้งย้ายเข้า ซึ่งต้องทำให้เสร็จสิ้นภายใน 15 วันนับตั้งแต่วันที่ย้ายเข้าบ้านใหม่ การให้คนอื่นย้ายเข้าทะเบียนบ้านนั้น เจ้าบ้านต้องให้ความยินยอม

ย้ายเข้าทะเบียนบ้าน ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง

เอกสารสำหรับการแจ้งย้ายเข้าจะคล้ายกับการย้ายออก คือต้องมีหลักฐานยืนยันตัวตนของเจ้าบ้านและผู้ย้ายเข้า รวมถึงเอกสารสำคัญที่ได้จากการแจ้งย้ายออก (ท.ร. 6) เพื่อให้นายทะเบียนปลายทางเพิ่มชื่อเข้าในทะเบียนบ้าน

กรณีเจ้าบ้านดำเนินการเอง (ย้ายชื่อตัวเองเข้า) 

• ทะเบียนบ้าน (ฉบับเจ้าบ้าน) ของบ้านที่จะย้ายเข้า
• บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าบ้าน
• ใบแจ้งการย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ตอนที่ 1 และ 2

กรณีผู้แจ้งย้ายไม่ใช่เจ้าบ้าน (ย้ายเข้าบ้านคนอื่น)

• ทะเบียนบ้าน (ฉบับเจ้าบ้าน) ของบ้านที่จะย้ายเข้า
• บัตรประจำตัวประชาชนของผู้แจ้งย้าย
• ใบแจ้งการย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ตอนที่ 1 และ 2 โดยต้องมีลายเซ็นยินยอมจากเจ้าบ้าน
• บัตรประชาชน (ฉบับจริง) ของเจ้าบ้าน หรือสำเนาที่รับรองถูกต้อง
• หนังสือมอบอำนาจจากเจ้าบ้าน หากเจ้าบ้านไม่สะดวกมาด้วยตนเอง

ขั้นตอนการย้ายเข้าทะเบียนบ้าน

ผู้ที่ย้ายเข้าต้องนำใบแจ้งย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ที่ได้จากต้นทาง ไปยื่นต่อนายทะเบียน ณ สำนักทะเบียนท้องที่ อำเภอหรือเขต ที่บ้านหลังใหม่ตั้งอยู่ เพื่อขอเพิ่มชื่อเข้าในทะเบียนบ้านหลังใหม่ให้สมบูรณ์

• ยื่นชุดเอกสารทั้งหมดที่เตรียมไว้ ต่อนายทะเบียนของท้องที่ปลายทาง (บ้านที่จะย้ายเข้า)
• นายทะเบียนจะตรวจสอบเอกสาร ท.ร. 6 และหลักฐานอื่นๆ เมื่อถูกต้อง จะดำเนินการเพิ่มชื่อของผู้ย้ายเข้าในทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) ฉบับเจ้าบ้าน
• นายทะเบียนคืนทะเบียนบ้านฉบับจริงและหลักฐานบัตรประชาชนให้แก่ผู้แจ้ง

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการย้ายทะเบียนบ้าน

การดำเนินการเรื่องทะเบียนบ้านยังมีรายละเอียดปลีกย่อยที่หลายคนสงสัย โดยเฉพาะในประเด็นที่พบได้บ่อย เช่น การย้ายข้ามเขตโดยเจ้าบ้าน หรือการย้ายของเด็กเล็ก ธอส. ได้รวบรวมคำตอบที่สำคัญมาไว้เพื่อไขข้อข้องใจเหล่านี้

เป็นเจ้าบ้านย้ายออกปลายทางได้ไหม

คำถามที่ว่าเป็นเจ้าบ้านย้ายออกปลายทางได้ไหมนั้น ปัจจุบันสามารถทำได้สะดวกมาก ระบบทะเบียนราษฎรในปัจจุบันอนุญาตให้เราดำเนินการแจ้งย้ายที่อยู่ปลายทางได้เลย โดยไม่ต้องกลับไปแจ้งย้ายออกจากทะเบียนบ้านเดิมก่อน (เรียกว่า “การย้ายปลายทางอัตโนมัติ”) เพียงแค่ผู้ย้าย (ไม่ว่าจะเป็นเจ้าบ้านหรือผู้อาศัย) ติดต่อสำนักทะเบียนปลายทาง (เขตหรืออำเภอ) ที่จะย้ายเข้า พร้อมเอกสารครบถ้วนและได้รับความยินยอมจากเจ้าบ้านใหม่ ระบบจะอัปเดตการย้ายออกและย้ายเข้าให้โดยอัตโนมัติ

การย้ายทะเบียนบ้านมีค่าธรรมเนียมไหม

โดยทั่วไปการแจ้งย้ายเข้าหรือย้ายออกต้องทำภายใน 15 วัน รวมถึงการขอทำหน้าที่เจ้าบ้านด้วย โดยจะไม่มีค่าธรรมเนียมในการดำเนินการ อย่างไรก็ตาม หากมีการแจ้งย้ายล่าช้าเกินกว่า 15 วันนับตั้งแต่วันที่ย้ายเข้าหรือย้ายออก อาจมีโทษปรับตามที่กฎหมายทะเบียนราษฎรกำหนดไว้ ซึ่งอัตราค่าปรับจะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของนายทะเบียน

ทารกย้ายทะเบียนบ้านได้ไหม

สำหรับการแจ้งย้ายเข้าทะเบียนบ้าน ทารก หรือผู้เยาว์ ตัวเด็กไม่สามารถดำเนินการแจ้งย้ายด้วยตนเองได้ ผู้ปกครอง หรือผู้มีอำนาจปกครองตามกฎหมาย จะต้องเป็นผู้ดำเนินการแทนทั้งหมด โดยต้องเตรียมเอกสารสำคัญของเด็ก เช่น สูติบัตรพร้อมด้วยบัตรประชาชนของผู้ปกครอง และต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าบ้านปลายทางเพื่อเพิ่มชื่อเด็กเข้าในทะเบียนบ้าน

สรุป การเปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้าน

การเปลี่ยนเจ้าบ้านในทะเบียนบ้านหรือการแจ้งย้ายเข้า-ออก อาจดูมีหลายขั้นตอน แต่หากเราเตรียมเอกสารให้พร้อม ทั้งบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านฉบับจริง ก็จะดำเนินการได้อย่างรวดเร็ว การมีทะเบียนบ้านที่ถูกต้องเป็นหลักฐานสำคัญในการติดต่อราชการและการทำธุรกรรมทางการเงิน เช่น การยื่นขอสินเชื่อตกแต่งบ้าน การเปรียบเทียบดอกเบี้ยบ้านมือสองหรือแม้แต่การคำนวณผ่อนบ้านล้านละกี่บาทก่อนตัดสินใจซื้อบ้าน 

หากคุณสนใจขอสินเชื่อบ้านจาก ธอส. สามารถทำการกรอกข้อมูล เพื่อขอคำแนะนำด้านสินเชื่อ และให้เจ้าหน้าที่ธนาคารติดต่อกลับ >>> ได้ที่นี่

หรือติดต่อได้ที่ ธอส. ทุกสาขาทั่วประเทศ และสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ G H Bank Call Center : 0-2645-9000